स्वायत्त शासन व्यवस्था महाशाखा

यस महाशाखा अन्तर्गत तीनवटा शाखाहरु रहेका छन् । महाशाखाको कार्य विवरण देहाय बमोजिम रहेको छः
१.    स्थानीय निकायको क्षमता एवं संस्थागत सुदृढीकरण, श्रोतसाधनको परिचालन सम्बन्धी नीति, योजना र कार्यान्वयन सम्बन्धी,
२.    स्थानीय स्वायत्त शासन ऐन तथा नियमावली कार्यान्वयन, अनुगमन, मूल्याङ्कन एवं आवश्यकतानुसार ऐन कानून संशोधन र तर्जुमा सम्बन्धी,
३.    विकेन्द्रीकरण र स्वायत्त शासन सम्बन्धी स्थानीय, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय प्रयास र त्यस्ता संघ संस्थाहरूसँगको सम्बन्ध (linkages), संजाल (network), सम्पर्क र समन्वय सम्बन्धी,
४.    स्थानीय निकायको अनुदान प्रशासन सम्बन्धी कार्यहरू,
५.    स्थानीय पदाधिकारीहरू (निर्वाचित-मनोनित) को अभिलेख, रिक्त पद विवरण सम्बन्धी कामहरू र स्थानीय निकायमा निर्वाचित तथा मनोनित आदिवासी, जनजाति, उपेक्षित, उत्पीडित तथा महिला सदस्यहरूको अभिलेख  व्यवस्थापन सम्बन्धी विषयमा स्थानीय निकायसँग समन्वय,
६.    स्थानीय निकायको वर्र्गीकरण, संगठन र दरवन्दी सम्बन्धी कार्य,
७.    स्थानीय स्वायत्त शासन समन्वय सम्बन्धी अन्य विषयहरू,
८.    अन्तरमहाशाखाहरू र शाखाहरू बीचको समन्वय सम्बन्धी,
९.    महाशाखा अन्तर्गतका पुराना कागज धुल्याउने सम्बन्धी कार्य र
१०.    महाशाखा अन्तर्गतका कार्यहरूको निर्णयसार बनाउने र संग्रह गर्ने सम्बन्धी कार्य ।
स्वायत्त शासन महाशाखा अन्तर्गतका शाखाहरुको कार्यविवरण देहाय बमोजिम रहेको छः

ग.१. ग्रामीण विकास शाखा
१.    जिल्ला विकास समिति एवं गाउँ विकास समितिको संस्थागत सुदृढीकरण कार्यक्रम संचालन, निरीक्षण र अनुगमन,
२.    जिल्ला विकास समिति एवं जिल्ला परिषद्बाट भएका निर्णयहरूको संकलन, विश्लेषण एवं आवश्यक नीतिगत निर्देशन,
३.    स्थानीय निकायको संरचना, सीमा निर्धारण र केन्द्र सम्बन्धी,
४.    विभिन्न कार्यक्रम कार्यान्वयनको सिलसिलामा स्थानीय निकायसँग सम्बन्धित राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय एवं क्षेत्रीय निकायहरूको सम्पर्क समन्वय सम्बन्धी,
५.    लक्षित समुदायको उत्थानको लागि संचालन गरिएका कार्यक्रमहरूमा सहयोग पु¥याउने र सम्पर्क शाखाको काम गर्ने र
६.    जिल्ला विकास समिति एवं गाउँ विकास समितिहरूलाई नेपाल सरकारबाट प्राप्त अनुदान (न्यूनतम तथा थप समेत) रकम बाँडफाँडको मापदण्ड निर्धारण र वितरण गर्ने तथा निर्वाचन क्षेत्र विकास सम्बन्धी कार्यहरू ।

ग.२.  विकेन्द्रीकरण शाखा   
१.    स्थानीय निकायको संस्थागत सुदृढीकरण सम्बन्धी नीति र योजना सम्बन्धी कार्य,
२.    विकेन्द्रीकरण कार्यान्वयन तथा अनुगमन समिति र विकेन्द्रीकरण कार्यान्वयन तथा अनुगमन कार्यसमितिको सचिवालय सम्बन्धी कार्य,
३.    नेपाल सरकारले स्थानीय निकायलाई स्वायत्त शासन सम्बन्धी निर्देशन दिने नीतिगत विषयहरू,
४.    विशेष कार्यक्रमहरूको सम्पर्क, संचालन र व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यहरू,
५.    स्थानीय निकायलाई निलम्वन र भङ्ग गर्ने कारवाही सम्बन्धी कार्यहरू,
६.    स्थानीय निकायहरू बीच आपसी समन्वय र सामञ्जस्यता सम्बन्धी कार्यमा सहयोग,
७.    स्थानीय निकायहरूको वर्र्गीकरण सम्बन्धी कार्य,
८.    स्थानीय निकाय सम्बन्धी ऐन, नियम तर्जुमा र संशोधन, स्थानीय निकाय सेवा गठन, संचालन तथा विषयगत शाखा सम्बन्धी कार्य र
९.    गाउँ विकास समिति एवं जिल्ला विकास समितिलाई आवश्यक वित्तीय साधन र श्रोत उपलव्ध गराउन सहयोग गर्ने ।
ग.३.  सामाजिक परिचालन तथा गै.स.स. समन्वय शाखा
१.    सामुदायिक विकास तथा सामाजिक परिचालन सम्बन्धी नीति योजना एवं कार्यक्रम संचालन,
२.    गैर सरकारी संस्थाहरू (NGOs), सामुदायिक संस्थाहरू (CBOs) र उपभोक्ता (users group) हरूको संस्थागत विकास, व्यवस्थापन एवं परिचालन सम्बन्धी,
३.    NGO/INGO बाट कार्यान्वयन हुने कार्यक्रम सम्बन्धमा राय प्रतिक्रिया दिने,
४.    सामाजिक परिचालन सम्बन्धी विभिन्न नीति नियमहरु तर्जुमा गर्ने,
५.    केन्द्रीय स्तरमा रहेका सामाजिक परिचालन निकायहरुबीच कार्यगत समन्वय गर्ने,
६.    स्थानीय निकायहरुलाई सामाजिक परिचालन कार्यान्वयनका लागि आवश्यक निर्देशनहरु दिने,
७.    स्थानीय निकाय र क्षेत्रीय समन्वय इकाईको समन्वयमा जिल्ला र नगर सामाजिक परिचालन समितिको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने र
८.    NGO FACILITY सम्बन्धी सम्पर्क शाखाको रुपमा समन्वय गर्ने ।